De vlaggen en boekentassen kunnen weer in top. Een happy end voor uitstellende pubers, hyperventilerende moeders en vaders die zenuwachtig nicotinekauwgums zoeken. Eindelijk duidelijkheid: geslaagd, gezakt of een her. Net alsof je dood gaat: hemel, hel of vagevuur.

De meesten halen het.

De kids hebben het verdiend. Ze moesten zo hard werken. Onmogelijk hoge eisen. WTF, een rekentoets? Straks telt je verkeersdiploma nog mee. En bureaucratisch... Hoezo is een 5,45 geen afgeronde 6? Het zou een schending van de kinderrechten zijn als ze geen diploma krijgen. Ze hebben er recht op, toch?

En straks studeren. Als ze zich tenminste, tussen het uitstellen en klagen door (meer dan 20.000 klachten over VWO-Nederlands, op ruim 35.000 VWO-kandidaten), ingeschreven hebben voor een vervolgopleiding. HBO’s en universiteiten organiseren serieus last-minute keuzedagen voor laatbeslissers. 

Voor de ultieme uitstellers bestaan er tussenjaren. Een jaartje weg en daarna studeren. Au pair, een taal leren (terwijl ze schrijven: ‘Ik heb gereist.’ ), rondreizen of vrijwilligerswerk. Mits goed gepland, presteren studenten na een gap year beter in hun studie, ronken de voorlichtingssites (www.ikwilweg.nl). Ze krijgen meer levensvaardigheden (Welke gate op Schiphol gaat richting Thailand?) en begrijpen andere culturen beter (‘Tequila drink je met zeezout, leerde ik in Mexico.’), beweert een adviseur in tussenjaarreizen. Een thuisblijver is bij voorbaat een loser. In het breekjaar bereik je backpackend zelfstandigheid. Na jaren pamperen op basisschool en BSO, van sporttraining naar muziekles te zijn gebracht, terwijl hotel Mama de was deed en waar van zelf een boterham smeren geen sprake was, zou de uitsteller op een tropisch strand plots zelfstandigheid vinden? 

Dream on.

De meeste geslaagden beginnen straks aan een opleiding die ze zelf tijdig uitkozen. Ze vinden hun weg in onbekende steden. Ze krijgen grip op hun leven door op kamers te gaan. Gewoon tussendoor en vlakbij leren ze zelfstandig te worden, wel zo makkelijk.