Eveline Tromp, ‘En wat nu? Als je hebt gehoord dat niet meer beter wordt’, (Leiden 2012), ISBN 978 90-819621-0-0 nur 777

Doodgaan doen we allemaal. Het leven is eindig en dat is een van de zekerheden van het leven. Een plotse dood is voor nabestaanden vaak een zware ervaring. Je hoort dan de verzuchting dat er nog zoveel onbesproken en onaf is gebleven in het leven van de overledene. Bij ziektes die zich vroeg aankondigen en vaak een langer ziekteproces hebben is het mogelijk om je voor te bereiden op het afscheid. Maar hoe doe je dat? In het boek ‘En wat nu’ van Eveline Tromp worden hiervoor tips en adviezen gegeven. Tromp werkt als psycho-oncologisch therapeut en begeleidt mensen met kanker of andere levensbedreigende aandoeningen. In haar boek wil ze aanreiken hoe je kwaliteit, inhoud en betekenis kunt geven aan je leven als je weet dat je nog maar kort te gaan hebt. In tien hoofdstukken geeft ze suggesties en achtergronden voor een zinvolle en rijke laatste levensfase. 

Ook voor parkinson

Het boek is oorspronkelijk geschreven voor patiënten met kanker, toch hebben parkinsonpatiënten er veel aan. Immers, parkinson zorgt in toenemende mate voor beperkingen. Om daarom mee om te leren gaan, is het boek van Tromp bruikbaar. Neem bijvoorbeeld het hoofdstuk ‘Streven naar de hoogst haalbare kwaliteit’. Hierin bespreekt de schrijfster hoe je met beperkte energie en levenstijd kritisch moet zijn op je activiteiten en je contacten. Stapsgewijs leidt Eveline Tromp de lezer langs de dilemma’s. 

Leef in het nu

Ze stelt dat je je moet richten op wat wezenlijk is en bewust te leven in het nu. Zo verspil je geen tijd en energie. We besteden veel tijd aan plannen maken en oude frustraties verwerken. Beter is om te kijken naar het nu. Tromp raadt aan je te verdiepen in de techniek van de mindfulness, de training van de ‘concentratiespier’. Je moet je richten op wat je nog wel kunt in plaats van wat niet. Bedenk wat je nodig hebt om je favoriete bezigheid te blijven kunnen doen. Het is een herwaardering van je bezigheden en contacten. Het hart is de raadgever hierbij. Dat geeft zuivere informatie. Om je hart te kunnen laten spreken moet je je focussen. De ontspanningsoefeningen hiervoor worden in het boek uitgelegd. Zo informeert je hart je over welke mensen je moet behouden. Dit zijn de mensen waarvan je houdt, die je steunen en waarbij je je veilig voelt. Ze geven je een warm gevoel. Zo kun je ook je activiteiten bij langs gaan. Leidend daarbij is dat je je passie blijft voeden. Schrap dat wat je energie kost in plaats van oplevert. Wat doet je energie stromen, is de vraag. Natuurlijk bots dat. Sommige dingen moeten nu eenmaal. Maar, is het advies, laat wat je wilt prevaleren. Door te kiezen wat jij wilt kun je in deze beperkte levensfase doen wat goed voor je is.

Medische gesprekken

Het boek staat vol praktische adviezen. In korte, begrijpelijke passages worden levenslessen geleerd die afgewisseld worden met persoonlijke verhalen uit de praktijk van Eveline Tromp. Goedgekozen citaten van filosofen illustreren de inhoud. In het boek staan ook onderwerpen die voor de meeste parkinsonpatiënten hopelijk nog ver weg zijn. Al is het uiteraard goed na te denken over de afronding van je leven en je wensen voor je uitvaart in kaart te brengen. Het boek geeft hiertoe aanzetten en handvatten. Speciaal moet het hoofdstuk over medische zaken genoemd worden. Ook hierin staan bruikbare adviezen en tips die niet alleen gelden voor kankerpatiënten maar zeker ook voor de parkinsondoelgroep. Het leert de lezer hoe een medisch gesprek effectief gevoerd kan worden of hoe je kunt omgaan met thuiszorg. 

Levensgids

De vraag in de titel ‘En wat nu?’ wordt positief en praktisch beantwoord in het boek. Een aanrader voor iedereen die ondanks een slopende ziekte een zinvolle laatste levensfase wil. Het boek is een goede gids voor de patiënt die de regie over zijn eigen leven wil voeren en de kwaliteit van leven op peil wil houden. De overzichtelijke lay out en de treffende fotokeuze maken het met de praktische adviezen tot een waardevolle levensgids.